Kennisdeling

Toegepaste kennis voor professionals en leiders

Veel wetenschappers willen bijdragen aan de kennis binnen hun vakgebied en aan de besluitvorming van professionals en leiders. Echter, professionals lezen zelden artikelen gepubliceerd in wetenschappelijke tijdschriften. Geen wonder. De meeste tijdschriften zijn moeilijk toegankelijk en onbetaalbaar voor iedereen buiten de academische wereld. Zelfs als 'open-access' publiceren succesvoller wordt, zouden het meestal onbegrijpelijke jargon en de enorme hoeveelheid en de lengte van de artikelen nog steeds voorkomen dat professionals ze lezen. Daarom bespreek ik hier interesant wetenschappelijk onderzoek en ideeën over leiderschap en management om deze meer toegankelijk te maken voor professionals.

De ‘Shakespeariaanse nar’

Organisaties-als-theater

De hofnar heeft koningen en later managers de waarheid verteld. De typische nar is tegenwoordig een management consultant. Die hofnar is bij Shakespeare nooit echt komisch, hij is wijs, hij is slim, hij is soms ook snel, hij is bitter, maar humor ontbreekt hem geenszins. Shakespeare gebruikte de vrijheid van de hofnar om kritische observaties te delen die indien afkomstig van een ander personage opstandig zouden zijn geweest tegen het systeem. Historisch gezien is de 'Shakespeariaanse nar' een ironische en paradoxale figuur die van ongewone tolerantie en relatieve vrijheid genoot in het uitspreken van zijn gedachten. Hij was vaak in staat bijzondere inzichten te bieden door zijn dwaasheid. Shakespeare was gefascineerd door deze vrijheid van meningsuiting.
Afbeelding: Heide Pinkall / Shutterstock.com

Praktische wijsheid en slimme intelligentie

De wortels van leren en onderwijs

De Griekse beschaving was bedoeld om tegenpolen met elkaar te verzoenen en om dubbelzinnigheden te erkennen. Hierin stond praktische kennis centraal. Praktische kennis werd als cruciaal beschouwd door de Grieken, omdat het de weg was naar zowel praktische wijsheid (phronesis) als slimme intelligentie (metis). Metis is een vorm van intelligentie en van denken, een vorm van kennis. Het impliceert een complex, maar zeer samenhangend geheel van een mentale houding en intellectueel gedrag gebaseerd op intuïtie, wijsheid, bedachtzaamheid, flexibiliteit, misleiding, vindingrijkheid, waakzaamheid, opportunisme en verschillende vaardigheden en ervaring die door de jaren heen zijn opgedaan.

De ‘valsspeler’ en de ‘spelbreker’

"Je kunt het spel niet spelen als je de regels niet kent"

Alle spel heeft zijn regels. Deze regels zijn een zeer belangrijke factor in het spelconcept. Hier verwijs ik naar Huizinga's speltheorie. Binnen hedendaagse leiderschapsideeën, met de prestatieregels en de 'geënsceneerde authenticiteit', waarbij de status van een persoon wordt gemeten in termen van zichtbaarheid en activiteit, moet men zich houden aan de regels van het spel. De regels hiervan zijn absoluut bindend, volgens de Franse dichter, essayist en filosoof Paul Valéry is er geen scepticisme mogelijk met betrekking tot de regels van een spel, want het onderliggende principe is een onwrikbare waarheid. Inderdaad, zodra men 'ongehoorzaam' is, stort de hele speelwereld in. De speler, die zich tegen de regels verzet, of zich eraan onttrekt, is 'spelbreker'.
Afbeelding: Shutterstock.com

The Stupidity Paradox

The power and pitfalls of functional stupidity at work

In De Stupidity Paradox, onderzoeken Andre Spicer en Mats Alvesson hoe kennisintensieve organisaties slimme mensen in dienst nemen en hen aanmoedigen om domme dingen te doen. De auteurs, experts in bedrijfskunde en organisatiegedrag, merken op dat organisaties die zoveel slimme mensen in dienst hebben zoveel domheid bevorderen. De auteurs noemen deze mix van intellect en onbekwaamheid 'functionele domheid', iets dat zij omschrijven als 'de neiging om iemands denkvermogen te verminderen en zich alleen te richten op de beperkte, technische aspecten van het werk'. De Stupidity Paradox legt uit waarom 'functionele stupiditeit' in veel organisaties een belangrijke overlevingsstrategie is.